İhlas · 112:1
قُلْ هُوَ اللّٰهُ اَحَدٌۚ
De ki: O Allah bir tektir
قُلْ
kul
Renkli harfler köktür — anlamın çekirdeği. Gerisi ön ekler, harekeler ve kalıptır. Bunları ayırt etmeyi öğrenince, hiç görmediğin bir kelimede de kökü bulabilirsin.
- Anlam
- De ki
- Kelime türü
- Fiil (فعل)
- Kök
- ق و ل
- Kökün anlamı
- Söylemek, demek. قَالَ (dedi), قَوْل (söz), قُلْ (de ki).
- Sözlük şekli
- قَالَ
- Fiil kalıbı
- I. kalıp (فَعَلَ)
- Zaman
- Emir
- Çatı
- Etken
- Kip
- Emir kipi
- Şahıs
- Sen (2. tekil)
- Görev
- Emir fiili — muhataba ‘söyle’ diyor
- Durum
- Emir kipi (sonu sakin)
- Dil bilgisi
- ‘Söyle, de ki’ anlamında emir. Kime söylendiği (Sen, Peygamber’e hitap) kalıptan bellidir. Kökün ortasındaki ‘و’ (kavele) emirde düşer ve fiil kısalır: kul. Sonu sakin (cezimli) okunur.
Fiil çekimi
Geniş zamanda önek özneyi taşır (ben / biz / sen / o) — ayrı zamir yazılmaz.