Fatiha · 1:6
اِهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَق۪يمَۙ
Bizi doğru yola eriştir
اِهْدِنَا
ihdinâ
Renkli harfler köktür — anlamın çekirdeği. Gerisi ön ekler, harekeler ve kalıptır. Bunları ayırt etmeyi öğrenince, hiç görmediğin bir kelimede de kökü bulabilirsin.
- Anlam
- bizi ilet
- Kelime türü
- Fiil (فعل) + bitişik zamir
- Yapı
- اهْدِ (emir fiili) + نَا (bizi)
- Kök
- ه د ي
- Kökün anlamı
- Doğru yolu göstermek, hidayet. هُدًى (hidayet), هَادِي.
- Sözlük şekli
- هَدَى
- Fiil kalıbı
- I. kalıp (فَعَلَ)
- Zaman
- Emir
- Çatı
- Etken
- Kip
- Emir kipi
- Şahıs
- Sen (Allah’a hitap)
- Görev
- Emir fiili — ‘bizi’ (نا) nesnesi
- Durum
- Emir kipi (sonu değişmez)
- Dil bilgisi
- ‘Yol göster, ilet’ anlamında bir istek. Kime söylendiği (Sen, yani Allah) fiilin kalıbından anlaşılır; sonuna bitişen نا ‘bizi’ demektir.
Fiil çekimi
Geniş zamanda önek özneyi taşır (ben / biz / sen / o) — ayrı zamir yazılmaz.