Bakara · 2:9
يُخَادِعُونَ اللّٰهَ وَالَّذ۪ينَ اٰمَنُواۚ وَمَا يَخْدَعُونَ اِلَّٓا اَنْفُسَهُمْ وَمَا يَشْعُرُونَۜ
Bunlar Allah'ı ve inananları aldatmaya çalışırlar, oysa sadece kendilerini aldatırlar da farkında değildirler
يُخَادِعُونَ
yuhâdiûne
Renkli harfler köktür — anlamın çekirdeği. Gerisi ön ekler, harekeler ve kalıptır. Bunları ayırt etmeyi öğrenince, hiç görmediğin bir kelimede de kökü bulabilirsin.
- Anlam
- aldatmaya çalışırlar
- Kelime türü
- Fiil (فعل)
- Kök
- خ د ع
- Kökün anlamı
- Aldatmak. خَادَعَ (aldatmaya çalıştı), خَدَعَ (aldattı), خِدَاع (aldatma).
- Sıklık
- Kur’an’da 3 ayette geçer
- Sözlük şekli
- خَادَعَ
- Türetme
- III. kalıp (mufâale) — çabalama/karşılıklılık anlamı
- Fiil kalıbı
- III. kalıp (فَاعَلَ)
- Zaman
- Geniş/şimdiki zaman
- Çatı
- Etken
- Kip
- Haber kipi (ötreli)
- Şahıs
- Onlar (3. çoğul, eril)
- Görev
- Asıl fiil; öznesi ‘vâv’ (onlar)
- Durum
- Haber kipi (nûn korunur)
- Dil bilgisi
- ‘Aldatmaya çalışırlar’ — III. kalıp (mufâale) çoğu zaman ‘çabalama’ ya da karşılıklılık bildirir, yani ‘aldatmaya çalışmak’. Haber kipi; ‘vâv’ öznedir.
Fiil çekimi
Geniş zamanda önek özneyi taşır (ben / biz / sen / o) — ayrı zamir yazılmaz.